create2connect

Nog maar twee weken geleden leek Obama succesvol: de nieuwe wet op de gezondheidszorg zou het sluitstuk zijn van één jaar presidentschap. En een week later ligt zijn leiderschap in puin. Althans als we – in beide gevallen – de media mogen geloven. Zou het echt zo simpel zijn?
Terugkijkend op het afgelopen jaar springt er voor mij één ding uit: Obama blijkt een president die openingen creëert, ruimte schept en richting geeft. Hij toont zich niet de knopen doorhakkende cowboy-CEO van de Verenigde Staten, maar luistert naar argumenten en maakt afwegingen. Opvallend is dat hij veel mensen bij zijn afwegingen betrekt. En de verantwoordelijke uitvoerders hun eigen rol laat spelen. Of dat nu Hillary Clinton, zijn voormalige rivale, is of generaal McCrystal in Afghanistan, of de hoofden van de veiligheidsdiensten. Wat opvalt is dat Obama overheidsinstellingen aan het werk zet en niet net doet of vanuit de cockpit van het Witte Huis alles bestierd wordt. En ondertussen creëert (en dat is iets anders dan besluiten) hij doorbraken in het beleid: de oorlog in Afghanistan krijgt een ander karakter, de zorg wordt hervormd, de klimaattop eindigt in een perspectiefvolle routekaart, de financiële sector krijgt te horen dat zij weer een dienende rol in de economie moeten gaan spelen. Voorwaar een ongelooflijk pakket aan doorbraken waar andere partijen en burgers op kunnen voortbouwen. Want dat is een van de kernen van Obama’s leiderschap: stakeholders zullen zelf aan de slag moeten met de verantwoordelijkheid die zij dragen. Hij neemt zijn verantwoordelijkheid (“the buck stops with me”) maar deel de verantwoordelijkheid voor daarna helder toe. Het wachten is nog op een herhaling van Kennedy’s beroemde frase: “Don’t ask what your country can do for you, but what you can do for your country.”
En dan is het raar dat één nederlaag van een Democratische senaatskandidaat in Massachusetts tot een faillissement van zijn leiderschap zou leiden. Voorop staat dat Obama en zijn team nog veel te leren hebben als het om politieke en communicatie strategie en tactiek gaat in het regeringscentrum. Dat is fundamenteel verschillend van campagnevoeren vanuit een underdog positie. En daar heeft hij fouten gemaakt. Maar om daarmee het failliet van zijn leiderschap uit te roepen, gaat me veel te ver. Daarvoor zijn Obama’s prestaties op de andere gebieden en zijn stijl van leiderschap te succesvol.
Hij toonde dat opnieuw bij zijn State of the Union speech. Zijn inhoudelijke koers niet loslaten, maar wel de focus nog meer leggen op de economie en de werkgelegenheid. Wat mij betreft bevestigt hij daar zijn leiderschap. Dat gaat tenslotte vooral over het inspireren en verbinden tot handelen en samenwerken.